નવી દિલ્હી / ટેકનોલોજી ડેસ્ક: વૈશ્વિક સ્તરે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ જે ઝડપે વધી રહ્યો છે, તેણે હવે માત્ર ટેક પ્રોફેશનલ્સ જ નહીં પરંતુ વિશ્વભરના ટોચના વિજ્ઞાનીઓ અને એક્સપર્ટ્સના શ્વાસ અધ્ધર કરી દીધા છે. અત્યાર સુધી એવું માનવામાં આવતું હતું કે AI માત્ર લોકોની નોકરીઓ છીનવશે અથવા કામ કરવાની પદ્ધતિ બદલશે, પરંતુ હવે ટેકનોલોજીના દિગ્ગજો ખુલ્લેઆમ ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે જો AI પર તાત્કાલિક નિયંત્રણ મૂકવામાં નહીં આવે, તો તે માનવ અસ્તિત્વ માટે જ સવાલ ઊભો કરી દેશે.
માત્ર નોકરીઓ જ નહીં, અસ્તિત્વ પર પણ તોળાતું સંકટ
ડિજિટલ યુગમાં AI ની ક્ષમતાઓ અને વિચારવાની તાકાત માનવીય મગજ કરતાં પણ આગળ નીકળી રહી છે. ઓપનએઆઈ (OpenAI), ગૂગલ અને માઈક્રોસોફ્ટ જેવી અગ્રણી ટેક કંપનીઓના પૂર્વ સંશોધકો અને ગ્લોબલ વિજ્ઞાનીઓએ એકસૂરે સ્વીકાર્યું છે કે સુપર-ઈન્ટેલિજન્ટ AI સિસ્ટમ્સ જો માનવ નિયંત્રણમાંથી બહાર નીકળી જશે, તો તેની ભરપાઈ કરવી અશક્ય બની જશે.
સંશોધકોના જણાવ્યા મુજબ, અત્યાર સુધીના તમામ ટેકનોલોજીકલ ક્રાંતિઓમાં નિયંત્રણ માનવીના હાથમાં હતું, જ્યારે AI માં એવા સોફ્ટવેર મોડેલ્સ તૈયાર થઈ રહ્યા છે જે જાતે નિર્ણયો લેવાની અને પોતાની કોડિંગ જાતે સુધારવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
સાયબર એટેક, ડીપફેક અને જૈવિક ખતરાઓની આશંકા
એક્સપર્ટ્સે AI થી થતા મુખ્ય ત્રણ મોટા જોખમો પ્રત્યે વિશ્વનું ધ્યાન દોર્યું છે:
- ઓટોનોમસ વેપન્સ (Autonomous Weapons): માનવીય મંજૂરી વગર નિર્ણય લેતા ડ્રોન્સ અને હથિયારો જો AI ના નિયંત્રણ હેઠળ આવે તો તે ભયાનક યુદ્ધ નોતરી શકે છે.
- સાયબર ક્રાઈમ અને ડીપફેક (Deepfake & Cyber Attacks): સાયબર ફ્રોડ, ખોટી અફવાઓ અને ડિજિટલ રિયાલિટીને બદલી નાખવાની AI ની તાકાત સામાજિક અસ્થિરતા ઊભી કરી શકે છે.
- માહિતીનું અનિયંત્રિત વર્ચસ્વ: ચૂંટણીઓ, વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને કટોકટીની સ્થિતિમાં માનવીય હસ્તક્ષેપ વગર સિસ્ટમ નિર્ણય લેવા લાગે તો મોટો વિનાશ સર્જાઈ શકે છે.
ગ્લોબલ લેવલે કડક નિયમો અને સેફ્ટી કાયદા બનાવવાની માંગ
વિશ્વભરના ટેક લીડર્સ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો અને વિવિધ દેશોની સરકારો પાસે માંગ કરી રહ્યા છે કે ન્યુક્લિયર એનર્જી (અણુ ઉર્જા) માટે જે રીતે વૈશ્વિક નિયમો અને પ્રોટોકોલ છે, તે જ રીતે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ માટે પણ “ગ્લોબલ AI સેફ્ટી લો” બનાવવા જોઈએ. જો AI નો વિકાસ માનવીય મૂલ્યો અને સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં નહીં આવે, તો આવનારો સમય માનવજાત માટે અત્યંત ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે.
