નવી દિલ્હી:
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેન્દ્રીય કેબિનેટે દેશના ઉર્જા ક્ષેત્રને નવી દિશા આપતી ₹1.86 લાખ કરોડ (₹1,86,405 કરોડ) ના જંગી બજેટવાળી ‘પીએમ-ધારા’ (PM-DHARA) યોજનાને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ યોજના હેઠળ દેશભરમાં 135 ગીગાવોટ (GW) રિન્યુએબલ એનર્જીના સ્થળાંતર અને વિતરણ માટે અત્યાધુનિક ઇન્ટ્રા-સ્ટેટ ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ ઊભી કરવામાં આવશે, જે વર્ષ 2030 સુધીમાં 500 GW બિન-અશ્મિભૂત ઉર્જા ક્ષમતા હાંસલ કરવાના ભારતના લક્ષ્ય માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.
શું છે ‘PM-DHARA’ અને તેના મુખ્ય પાસાં?
‘પીએમ-ધારા’નું પૂરું નામ ‘PM-Developing Harmonized and Accelerated Renewable-energy Access’ છે. આ યોજના દ્વારા તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પાવર ગ્રીડને પરસ્પર જોડીને ગ્રીન એનર્જીને કોઈપણ અવરોધ વિના ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવામાં આવશે:
- ઇન્ટ્રા-સ્ટેટ ટ્રાન્સમિશન: રાજ્યોની અંદર 135 ગીગાવોટ રિન્યુએબલ પાવર પહોંચાડવા ટ્રાન્સમિશન લાઈનો અને સબસ્ટેશનોનું આધુનિકીકરણ કરાશે.
- 50 GWh બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ (BESS): ગ્રીડને સ્થિર રાખવા અને સૌર કે પવન ઉર્જાનો સંગ્રહ કરવા ₹50,000 કરોડના ખર્ચે 50 ગીગાવોટ-અવર ક્ષમતા ધરાવતી બેટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ તૈનાત કરવામાં આવશે.
સામાન્ય જનતા અને ઉદ્યોગોને શું ફાયદો થશે?
- સસ્તી વીજળી: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા યોજના અંતર્ગત ₹54,082 કરોડની નાણાકીય સહાય આપવામાં આવશે, જેનાથી રાજ્યો પર ટ્રાન્સમિશન ચાર્જિસનો બોજ ઘટશે અને સામાન્ય નાગરિકો માટે વીજળીના દરો નિયંત્રણમાં રહેશે.
- અનિયમિત વીજકાપમાંથી મુક્તિ: પીક-અવર્સ (સૌથી વધુ વપરાશના સમય) અને રાત્રિના સમયે જ્યારે સોલાર પાવર ઉપલબ્ધ ન હોય ત્યારે બેટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમથી વીજળી પૂરી પડાશે, જેથી અણધાર્યા પાવર કટ અને ગ્રીડ ટ્રીપિંગની સમસ્યા હળવી બનશે.
રોજગાર અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રે નવી તકો
આ મહાકાય પ્રોજેક્ટથી દેશમાં મોટા પાયે આર્થિક ગતિવિધિઓને વેગ મળશે. વીજળી ઉપકરણોના મેન્યુફેક્ચરિંગ, સિવિલ કન્સ્ટ્રક્શન અને બેટરી સ્ટોરેજ ઉદ્યોગમાં લાખો સીધી અને પરોક્ષ નોકરીઓનું સર્જન થશે. આ ઉપરાંત વિવિધ રાજ્યોમાં પ્રોજેક્ટના ઓપરેશન, મેન્ટેનન્સ અને સ્માર્ટ ગ્રીડ મેનેજમેન્ટ માટે કુશળ ઈજનેરો અને ટેકનિશિયનો માટે લાંબા ગાળાની રોજગારી ઉપલબ્ધ થશે.
