તેહરાન/ઈસ્લામાબાદ:
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ઈસ્લામાબાદમાં યોજાનારી મહત્વપૂર્ણ શાંતિ મંત્રણા પહેલા ઈરાને આકરૂ વલણ અપનાવ્યું છે. ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાગેર કાલીબાફે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી બે મુખ્ય શરતો પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી મંત્રણા આગળ વધશે નહીં.
શું છે ઈરાનની બે મુખ્ય શરતો?
કાલીબાફે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર જાહેરાત કરતા જણાવ્યું હતું કે વાટાઘાટો શરૂ કરતા પહેલા નીચેની બાબતોનું પાલન અનિવાર્ય છે:
1. લેબનોનમાં તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામ: ઈરાનનું કહેવું છે કે લેબનોન પર ઈઝરાયેલના હુમલા બંધ થવા જોઈએ. કાલીબાફે આક્ષેપ કર્યો છે કે અગાઉની સમજૂતી મુજબ લેબનોનમાં યુદ્ધવિરામનો અમલ થયો નથી, જે મંત્રણા માટે અવરોધરૂપ છે.
2. ફ્રીઝ થયેલી સંપત્તિ મુક્ત કરવી: અમેરિકા અને અન્ય દેશોમાં અટવાયેલી ઈરાનની આર્થિક સંપત્તિ (Assets) ને તાત્કાલિક મુક્ત કરવામાં આવે.
મંત્રણા પર સંકટના વાદળો
• અમેરિકાનો આક્ષેપ: અમેરિકાના વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ જે.ડી. વેન્સે ઈરાનને ચેતવણી આપી છે કે તેઓ અમેરિકા સાથે ‘રમત’ ન રમે. જો મંત્રણા નિષ્ફળ જશે તો ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ફરીથી સખત કાર્યવાહી કરી શકે છે.
• સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ નારાજગી વ્યક્ત કરી છે કે ઈરાન ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ માંથી તેલના જહાજોને પસાર થવા દેવામાં સહકાર આપી રહ્યું નથી, જે કરારનું ઉલ્લંઘન છે.
• ઈસ્લામાબાદ સમિટ: શનિવારથી પાકિસ્તાનના ઈસ્લામાબાદમાં આ હાઈ-લેવલ મંત્રણા શરૂ થવાની છે, જેમાં ઈરાનનું પ્રતિનિધિમંડળ કાલીબાફની આગેવાનીમાં ભાગ લેવાનું હતું, પરંતુ વર્તમાન શરતોને જોતા મંત્રણામાં વિલંબ થવાની શક્યતા છે.
નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે?
જો આ મંત્રણા નિષ્ફળ જશે તો વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે અને મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધુ વધી શકે છે. ‘ગુજરાત ગુંજ’ ના વાચકો માટે આ ઘટનાક્રમ ભારતની આર્થિક સ્થિતિ પર પણ અસર કરી શકે છે કારણ કે તેલની આયાત માટે આ માર્ગ ખૂબ મહત્વનો છે.
સોર્સ (Source): Tasnim News Agency, Reuters, અને Associated Press (AP).
