અમદાવાદ:
દેશમાંથી કાળા નાણાંને નાથવા માટે કેન્દ્ર સરકાર અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા મે ૨૦૨૩માં રૂ. ૨૦૦૦ના દરની ગુલાબી નોટોને ચલણમાંથી પાછી ખેંચવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આ નિર્ણયના લાંબા સમય બાદ પણ કાળું નાણું સંગ્રહખોરી કરનારાઓ અને ભેજાબાજ તત્વો દ્વારા સિસ્ટમમાં રહેલી છટકબારીઓનો ઉપયોગ કરીને કરોડો રૂપિયાની જૂની નોટો વટાવવાનું એક આંતરરાજ્ય મહાકૌભાંડ આચરવામાં આવી રહ્યું હોવાનો સનસનાટીભર્યો ખુલાસો થયો છે. અમદાવાદ ખાતે સામે આવેલા આ રેકેટમાં ખુદ RBIના એક પૂર્વ કર્મચારી સહિત ચાર શખ્સોની સંડોવણી બહાર આવતાં નાણાકીય વર્તુળો અને તપાસ એજન્સીઓમાં ભારે ચકચાર મચી ગઈ છે.
૫૦ હજાર કમિશનની લાલચ અને બેંક ખાતાઓનો દુરુપયોગ
તપાસ દરમિયાન સામે આવેલી વિગતો મુજબ, કાળું નાણું રાખનારા મોટા માથાઓ સીધા બેંકમાં જતાં ડરતા હોવાથી આ ટોળકી સામાન્ય અને જરૂરિયાતમંદ નાગરિકોનો સંપર્ક કરતી હતી. આવા લોકોને પ્રતિ ખાતા રૂ. ૩૦ હજારથી રૂ. ૫૦ હજાર સુધીનું આકર્ષક રોકડ કમિશન ઓફર કરવામાં આવતું હતું. લાલચમાં આવીને જે વ્યક્તિ પોતાના બેંક એકાઉન્ટનો ઉપયોગ કરવા સંમત થાય, તેના એકાઉન્ટની પાસબુક, ચેકબુક, એટીએમ કાર્ડ અને તમામ મહત્વના દસ્તાવેજો કૌભાંડીઓ પોતાના કબજે લઈ લેતા હતા.
રૂ. ૯ લાખ જમા કરાવવાનું ગણિત: ઈન્કમટેક્સની રડારથી બચવાની ચાલ
આ ટોળકી દરેક બેંક ખાતામાં એકસાથે ₹૯ લાખની લિમિટમાં નાણાં જમા કરાવતી હતી, જેથી ₹૧૦ લાખ કે તેથી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન પર લાગતી ઓટોમેટિક આવકવેરા (Income Tax) ની સેવિંગ્સ સર્વેલન્સ રડારથી બચી શકાય. જે વ્યક્તિના ખાતામાં ₹૯ લાખ જમા થાય, તેને RBIમાંથી બંધ થયેલી ₹૨૦૦૦ની નોટો બદલીને આવતા કાયદેસરના નાણાં આપી દેવામાં આવતા અને નક્કી થયેલું કમિશન કાપીને બાકીના સફેદ નાણાં મૂળ કાળું નાણું આપનાર વ્યક્તિ સુધી પહોંચાડી દેવાતા હતા.
RBIના પૂર્વ કર્મચારી ‘રાજુ’નું અંદરનું સેટિંગ
આ સમગ્ર કૌભાંડનો મુખ્ય સૂત્રધાર RBIનો પૂર્વ કર્મચારી ‘રાજુ’ હોવાનું સામે આવ્યું છે. બેંકિંગ નિયમો અને અંદરની પ્રક્રિયાથી વાકેફ હોવાથી તે આરબીઆઈની પ્રાદેશિક કચેરીમાં ફરજ બજાવતા કેટલાક વર્તમાન કર્મચારીઓ સાથે સાંઠગાંઠ ગોઠવી રાખતો હતો. જેથી આટલી મોટી રકમની ₹૨૦૦૦ની નોટો જમા કરાવતી વખતે કોઈ કડક પ્રશ્નોત્તરી કે વાંધો ન ઉઠાવવામાં આવે અને પ્રક્રિયા કોઈપણ અડચણ વગર સરળતાથી પાર પડી જાય.
મે ૨૦૨૩થી શરૂ થયેલી પ્રક્રિયા અને બાકી રહેલા કાળા નાણાંનો ખેલ
ઉલ્લેખનીય છે કે સરકારે ૧૯ મે ૨૦૨૩ના રોજ ₹૨૦૦૦ની નોટો પાછી ખેંચવાની જાહેરાત કરી હતી. ત્યારબાદ ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૩ સુધી સામાન્ય બેંકોમાં નોટો બદલવાની મુદત અપાઈ હતી. સામાન્ય મુદત પૂર્ણ થયા બાદ દેશભરમાં આવેલી આરબીઆઈની ૧૯ પ્રાદેશિક શાખાઓમાં પોસ્ટ કે સીધા જમા કરાવવાની સુવિધા હજુ પણ ચાલુ રાખવામાં આવી છે. આ લાંબી સુવિધાનો ગેરલાભ ઉઠાવીને અબજો રૂપિયાનું કાળું નાણું કમિશન એજન્ટો અને બેંક ખાતાઓ ભાડે રાખીને ધોળા કરવામાં આવી રહ્યું હતું. તપાસ એજન્સીઓ હવે આ રેકેટમાં સંડોવાયેલા અન્ય સૂત્રધારો અને બેંકિંગ અધિકારીઓ સુધી પહોંચવા તપાસના ચક્રો ગતિમાન કરી રહી છે.
