નવી દિલ્હી:
સુપ્રીમ કોર્ટે એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પત્નીને ભરણપોષણ ચૂકવવું એ પતિની પાયાની અને કાનૂની જવાબદારી છે. પતિ પોતાની લોનના હપ્તા (EMI) ભરે છે તે કારણ આગળ ધરીને પત્નીના ભરણપોષણની રકમમાં ઘટાડો કરી શકે નહીં.
શું હતો સમગ્ર કેસ?
આ કેસ ઉત્તરાખંડના એક દંપતીનો હતો. પત્ની (દીપા જોશી) એ પતિ (ગૌરવ જોશી, જે બેંક મેનેજર છે) પાસે ભરણપોષણની માંગ કરી હતી. ફેમિલી કોર્ટે પહેલા ₹8,000 નક્કી કર્યા હતા, જે હાઈકોર્ટે વધારીને ₹15,000 કર્યા હતા. જોકે, પતિની દલીલ એવી હતી કે તેની સેલરીમાંથી હોમ લોન અને અન્ય લોનના હપ્તા કપાય છે, તેથી તેની પાસે પત્નીને આપવા માટે વધુ રકમ બચતી નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટનું મહત્વનું અવલોકન
જસ્ટિસ સંજય કરોલ અને જસ્ટિસ ઓગસ્ટિન જ્યોર્જ મસીહની બેન્ચે આ કેસની સુનાવણી કરતા જણાવ્યું હતું કે:
• સંપત્તિ સર્જન એ ગૌણ છે: લોનના હપ્તા ભરીને પતિ પોતાની સંપત્તિ (Assets) બનાવી રહ્યો છે. આ એક મૂડી રોકાણ છે, તેને અનિવાર્ય ખર્ચ ગણી શકાય નહીં.
• પ્રથમ જવાબદારી: પત્નીનું ભરણપોષણ એ પતિની પ્રથમ કાનૂની જવાબદારી છે, જેને લોન જેવા અન્ય નાણાકીય કારણોસર દબાવી શકાય નહીં.
• ગૌરવપૂર્ણ જીવન: ભરણપોષણની રકમ એવી હોવી જોઈએ કે જેનાથી પત્ની સન્માનજનક જીવન જીવી શકે, માત્ર જીવતા રહેવા પૂરતી જ નહીં.
ચુકાદાની મહત્વની અસરો:
1. ભરણપોષણમાં વધારો: સુપ્રીમ કોર્ટે પત્નીનું ભરણપોષણ ₹15,000 થી વધારીને ₹25,000 કરી દીધું છે.
2. બાકી રકમની ચૂકવણી: કોર્ટે આદેશ આપ્યો છે કે અરજીની તારીખ (સપ્ટેમ્બર 2024) થી અત્યાર સુધીની તમામ બાકી રકમ (Arrears) 3 મહિનામાં ચૂકવી દેવી.
3. નિયમિત ચૂકવણી: દર મહિનાની 7 તારીખ પહેલા ભરણપોષણની રકમ પત્નીને મળી જવી જોઈએ.
કોર્ટની ટિપ્પણી: “પતિની વાસ્તવિક કમાણી જોતી વખતે લોનના હપ્તા કાપીને તેની આવક ઓછી ન આંકી શકાય. પત્નીને નિરાધાર છોડી શકાય નહીં.”
