નવી દિલ્હી :
દેશભરમાં ખાંડના છૂટક ભાવમાં તાજેતરમાં નોંધાયેલા અસાધારણ ઉછાળાને ડામવા અને સ્થાનિક બજારમાં પર્યાપ્ત સપ્લાય સુનિશ્ચિત કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર શેરડીમાંથી ઇથેનોલ બનાવવા પર કડક નિયંત્રણો લાદવાની ગંભીર વિચારણા કરી રહી છે. દેશના મુખ્ય શેરડી ઉત્પાદક રાજ્યો મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટકમાં નબળા ચોમાસાને પગલે શેરડીના ઉત્પાદનમાં સંભવિત ઘટાડો થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે ખાદ્ય મંત્રાલય આગામી ૧ નવેમ્બરથી શરૂ થતાં નવા ‘ઇથેનોલ સપ્લાય યર’ (ESY) થી શેરડી આધારિત ઇથેનોલ ડાયવર્ઝન પર બ્રેક લગાવવા જઈ રહ્યું છે.
ખાંડના ભાવ પહોંચ્યા ₹૭૦ પ્રતિ કિલો: બજારમાં પુરવઠો જાળવવો પ્રાથમિકતા
ચાલુ વર્ષ દરમિયાન ખાંડનું આશરે ૧૦ ટકા ઉત્પાદન થઈ શકે તેટલો લગભગ ૩૦ લાખ ટન શેરડીનો જથ્થો ઇથેનોલ બનાવવા માટે વાપરવામાં આવ્યો હતો. પરિણામે, સ્થાનિક બજારમાં ખાંડની અછત સર્જાતાં ભાવ વધીને પ્રતિ કિલો ₹૭૦ ના સ્તરે પહોંચી ગયા હતા. સામાન્ય પ્રજા પર મોંઘવારીનો બોજ ઘટાડવા માટે સરકારનું પ્રાથમિક લક્ષ્ય સ્થાનિક ઉપભોગ માટે ખાંડનો જથ્થો અનામત રાખવાનું છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, નવા નિયમો હેઠળ સુગર મિલોને સીધા શેરડીના રસ (જ્યુસ) કે બી-હેવી મોલાસીસમાંથી ઇથેનોલ બનાવવાની મંજૂરી નહીં મળે, પરંતુ ખાંડની નહિવત્ માત્રા ધરાવતા ‘સી-હેવી મોલાસીસ’ (C-heavy molasses) નો ઉપયોગ કરવાની જ છૂટ અપાશે. આ અંગે ટૂંક સમયમાં સત્તાવાર નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવશે.
પેટ્રોલમાં ૨૦% ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગના લક્ષ્યાંક પર અસર નહીં પડે
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે શેરડીમાંથી ઇથેનોલનું ઉત્પાદન ઘટવા છતાં પેટ્રોલમાં ૨૦ ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણ (E20 Blending) કરવાના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યાંકને કોઈ આંચ નહીં આવે. આ ખાધને પહોંચી વળવા માટે મકાઈ, તૂટેલા ચોખા અને અન્ય ખાદ્યાન્ન આધારિત (Grain-based) ડિસ્ટિલરીઓમાંથી ઇથેનોલ બનાવવાનું પ્રમાણ મોટા પાયે વધારવામાં આવશે. દેશમાં હાલ લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ જેટલું ઇથેનોલ અનાજ આધારિત પ્લાન્ટ્સમાંથી ઉત્પાદિત થઈ રહ્યું છે, જેથી આ પ્લાન હેઠળ ગ્રીન ફ્યુઅલ મિશન અને ખાંડના ભાવો વચ્ચે સંતુલન જાળવી શકાશે.
