નવી દિલ્હી:
અત્યારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ X (ટ્વિટર) અને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર એક નવું નામ જોરદાર ચર્ચામાં છે – ‘Cockroach Janta Party’ (CJP). પ્રથમ દ્રષ્ટિએ આ એક રમુજી કે મજાકિયો ટ્રેન્ડ લાગે છે, પરંતુ તેની પાછળ દેશના યુવા વર્ગ અને બેરોજગારી સાથે જોડાયેલો એક મોટો વિરોધ અને રાજકીય કટાક્ષ (Political Satire) છુપાયેલો છે. માત્ર થોડા જ દિવસોમાં આ ટ્રેન્ડે સોશિયલ મીડિયા પર લાખો લોકોને આકર્ષિત કર્યા છે.
શું છે આ વિવાદની શરૂઆત?
આ ટ્રેન્ડની શરૂઆત સુપ્રીમ કોર્ટની એક સુનાવણી દરમિયાન થયેલી ટિપ્પણી બાદ થઈ હતી. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યા કાંતે કોર્ટમાં કથિત રીતે ટિપ્પણી કરતા જણાવ્યું હતું કે, “કેટલાક યુવાનો વકીલાત કે અન્ય વ્યવસાયમાં જગ્યા ન મળતા કોકરોચ (વાંદા) અને પરોપજીવી (Parasites) ની જેમ સિસ્ટમ પર હુમલો કરે છે, અને સોશિયલ મીડિયા કે RTI એક્ટિવિસ્ટ બનીને બધા પર આક્ષેપો કરે છે.”
જોકે, બાદમાં ચીફ જસ્ટિસે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેમનો ઈશારો દેશના બેરોજગાર યુવાનો તરફ નહીં, પરંતુ નકલી ડિગ્રીઓ લઈને કાયદાના વ્યવસાયમાં આવતા લોકો તરફ હતો. પરંતુ ત્યાં સુધીમાં આ નિવેદન સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ ચૂક્યું હતું.
કોણે કરી ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ની સ્થાપના?
આ નિવેદનના વિરોધમાં આમ આદમી પાર્ટી (AAP) ના પૂર્વ સોશિયલ મીડિયા સ્ટ્રેટેજિસ્ટ અભિજીત દિપકેએ ૧૬ મે ૨૦૨૬ના રોજ સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતીકાત્મક રીતે ‘Cockroach Janta Party’ (CJP) ની જાહેરાત કરી દીધી. તેમણે આ પ્લેટફોર્મને “દેશના તમામ આળસુ અને બેરોજગાર કોકરોચોનો અવાજ” ગણાવ્યો હતો.
મેનિફેસ્ટો અને સભ્યપદના નિયમો પણ છે વાયરલ
આ ડિજિટલ પાર્ટીએ સોશિયલ મીડિયા પર જોડાવા માટે રમુજી અને કટાક્ષથી ભરેલા નિયમો રાખ્યા છે:
• સભ્ય બનવાની પાત્રતા: વ્યક્તિ ફરજિયાતપણે બેરોજગાર, આળસુ અથવા સોશિયલ મીડિયા પર સતત એક્ટિવ હોવો જોઈએ.
• મુખ્ય એજન્ડા: નિવૃત્ત જજોને રાજ્યસભામાં સીટ ન આપવી, મહિલાઓને ૫૦% અનામત આપવી અને મીડિયામાં ફેક ન્યૂઝ ફેલાવનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવી.
• આ પાર્ટી કોઈ અજ્ઞાત ડોનેશન કે ગુપ્ત ફંડ સ્વીકારશે નહીં અને સંપૂર્ણપણે RTI હેઠળ જવાબદાર રહેશે.
માત્ર ૪૮ કલાકમાં લાખો ફોલોઅર્સ
આ કોઈ સત્તાવાર રાજકીય પક્ષ નથી, છતાં ભારતના Gen-Z (આજની યુવા પેઢી) માં તેનો ક્રેઝ અભૂતપૂર્વ જોવા મળી રહ્યો છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ પર આ ટ્રેન્ડને કરોડો વ્યુઝ મળી રહ્યા છે અને લાખો યુવાનોએ તેની વેબસાઇટ પર પ્રતીકાત્મક મેમ્બરશિપ ફોર્મ પણ ભર્યા છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, બિહારની આગામી બાંકીપુર વિધાનસભા પેટાચૂંટણીમાં આ મૂવમેન્ટના સમર્થકો પ્રતીકાત્મક ઉમેદવાર ઉતારવાનું પણ વિચારી રહ્યા છે.
આ ટ્રેન્ડ શું દર્શાવે છે?
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, આ ટ્રેન્ડ ભલે એક મીમ (Meme) તરીકે શરૂ થયો હોય, પરંતુ તે દેશના શિક્ષિત યુવાનોમાં રહેલી બેરોજગારીની ચિંતા અને વર્તમાન સિસ્ટમ સામેનો આક્રોશ દર્શાવે છે. સોશિયલ મીડિયાના જમાનામાં યુવાનો હવે ગંભીર મુદ્દાઓ પર પોતાનો વિરોધ નોંધાવવા માટે રોડ પર ઉતરવાને બદલે આવા ‘હાઇપર-આયર્નિક’ અને ડિજિટલ કટાક્ષનો સહારો લઈ રહ્યા છે.
